woensdag 28 september 2016

Begrafenis

Vandaag nemen wij afscheid van Oma Fientje, of super oma zoals ze zelf graag genoemd werd. Op 90 jarige leeftijd is ze afgelopen vrijdag overleden. Zij was de oma van M. en de overgrootmoeder van S. die de bijzondere ervaring heeft gehad dat hij maar liefst drie overgrootouders heeft gekend, allemaal van M's kant. Daar worden ze wat ouder dan aan mijn kant en zijn ouders kregen M. bovendien op vrij jonge leeftijd. De afgelopen jaren zijn de overgrootouders één voor één gaan hemelen en is er nu met het overlijden van Fientje een generatie in de familie verdwenen.

Natuurlijk is het niet heel onverwacht als iemand op haar 90ste overlijdt. Maar dat het ineens zó snel zou gaan had toch niemand zien aankomen. Best zuur voor M. want hij had graag nog afscheid willen nemen. Bovendien is zij toch wel de overgrootouder die we het meeste hebben meegemaakt. Al was ze de afgelopen jaren niet meer in staat om hier op bezoek te komen, ze was wel aanwezig in ons leven en we zagen haar wel bij de ouders van M. thuis. Ze was bovendien heel attent, stuurde altijd kaartjes met verjaardagen, en stopte S. altijd een zakcentje toe als hij haar zag. Van wat ik van haar heb meegekregen was het gewoon een heel lief mens.

Omdat de begrafenis vrij laat vandaag is en S. een themaweek op school heeft, gaat S. vandaag gewoon met school mee naar Nijmegen, waar hij een ochtend in het Valkhofmuseum heeft. Hij krijgt daar een rondleiding en volgt aansluitend een archeologische workshop (pret met scherven of zoiets). Daarna gaan ze met de klas een speurtocht door Nijmegen maken, op zoek naar historische plekken. Met zijn mentor hebben we afgesproken dat wij S. ophalen als het museumdeel klaar is. Dan kan hij toch in ieder geval voor een deel mee met het schooluitje maar ook afscheid nemen van zijn overgrootoma, iets wat voor hem belangrijk is.

Nadat we hem hebben opgehaald, gaan we met zijn drie-en eerst ergens lunchen in Nijmegen, aangezien eten ook moet gebeuren en we pas om half 5 op de begraafplaats worden verwacht. Op het blog van Stories of a coeliac vond ik allemaal suggesties om glutenvrij te lunchen in Nijmegen. Ik koos een tentje uit dat niet al te ver van de plek vandaan is waar wij S, ophalen. Dus gaan we even eten en daarna rijden we door na Capelle aan den IJssel, waar de begrafenis is. Ik hoop in de tussentijd even in de auto te kunnen slapen.

Al met al een heftige dag dus. Omdat het een afscheid is, omdat we veel kilometers gaan maken - zo vanuit Hoorn naar Nijmegen naar Cappelle en weer naar Hoorn - en omdat een dergelijk 'uitje' er inhakt bij mij. Ik heb me dus heeeeeel rustig gehouden de afgelopen dagen, niet gekookt, mijn loopje geschrapt en vooral veel plat gelegen. Ik hoop dat ik hiermee iets reserves heb kunnen opbouwen.

Ik heb mijn overgrootouders nooit gekend anders dan op een statig fotoportret van mensen die me grappig genoeg qua looks wel bekend voorkomen (veel en donker haar, donkere wenkbrauwen) maar die al voor mijn geboorte overleden waren. Wel heb ik natuurlijk veel verhalen gehoord maar dat is toch anders dan mensen gekend hebben. Ik ben in ieder geval blij dat S. zoveel heeft mogen mee maken van zijn overgrootouders.

Heb jij je overgrootouders nog gekend?

dinsdag 27 september 2016

Een stem uit het verleden

Een paar weken geleden zocht een oude vriend via een wederzijdse kennis contact met mij, na een stilte van bijna 25 jaar. Er is sindsdien wel nog wat sporadisch contact geweest op reünies van de middelbare school maar de laatste reünie die ik me kan herinneren was ook al weer 15 jaar geleden.

Een stilte klinkt wat dramatischer dan het is. Het is meer dat het leven er tussen kwam. Geen ruzie, het was een langzaam uit elkaar drijven. Van dagelijks naar wekelijks contact en ineens besef je dat je geen herinnering meer hebt aan de laatste keer.

Natuurlijk gaat het vaak zo met vriendschappen. En het zegt niets over de intensiteit van de vriendschap. Mensen hebben vaak een klik omdat er overeenkomsten zijn in het leven. Je zit bij elkaar op school of in dezelfde klas/sportteam, deelt een hobby of andere interesses of in ons geval: je wordt samen volwassen.

Deze vriend is de helft van een tweeling die bij mij op de middelbare school zat. Het waren nogal opvallende jongens en heel veel mensen liepen met ze weg. Niet vanwege hun goede looks maar vanwege hun enorme uitstraling. Hoewel het een eeneiige tweeling is, vond ik ze op de verwarring op het eerste gezicht na, niet echt op elkaar lijken, niet qua uiterlijk en zeker niet qua karakter.

Hoewel de meeste mensen waarmee ze bevriend waren omgingen met allebei, ging mijn voorkeur vanaf het begin af aan heel duidelijk uit naar één helft. We raakten stevig bevriend, zo bevriend als je maar kunt zijn als pubers zonder dat er wat mij betreft romantiek in het spel was. Ik kon met J. over alles praten, van muziek tot jongens tot boeken tot geloof tot 'wat gaan we doen in het leven als we straks groot zijn'.

Omdat hij een jaar ouder is, verdween hij ook iets eerder van school en vertrok naar Amsterdam om een etage te delen met zijn broer B.. Ik volgde een jaar later, letterlijk, want zij woonden op de 3e etage en ik huurde hun zolderkamer op de vierde verdieping. Hoewel ik een eigen opgang had, gebruikte ik bij hen de douche en deelden we meer dan de douche alleen. Het voelde soms als een gezinnetje, zo met zijn drietjes. Ik raakte nu ook bevriend met B. We aten veel samen, dronken eindeloos thee en chocomel voor de gaskachel, vingen elkaar op in geval van liefdesverdriet of ander leed en hadden veel lol met en om elkaar. Ik vergeet nooit dat de heren goedgemutst naar een Jacques Brel avond in Paradiso gingen en daar pas ontdekten dat de man al jaren dood was.

Die eerste twee jaar dat ik bij hen op kamers woonde, waren voor mij heel heftig omdat er nogal veel gebeurde met mij en in mijn omgeving. Een schoolvriendin overleed na een moterongeluk in Griekenland, mijn eerste liefde verbrak na drie jaar onze verkering. De broer van mijn eerste liefde pleegde rond die tijd zelfmoord, mijn oma overleed, en de vader van een goede vriend overleed. Het contact met mijn ouders liep in deze periode bepaald niet soepel. Mijn vader werd chronisch ziek. En ik kreeg een nieuwe liefde die de grootste asociale lulhannes ooit bleek te zijn. Niet raar natuurlijk dat het met mijn studie niet zo lekker liep. Ik voelde me ontheemd en verloren en het heeft jaren geduurd voordat ik weer een beetje op de rit was.  Dat ik toen niet helemaal ben doorgedraaid is te danken aan deze bijzondere jongens die een oogje in het zeil hielden. Ik zorgde voor hen en zij voor mij, zoiets. Drie jaar lang. Tot ik verhuisde en heel langzaam het contact steeds minder frequent werd.

Nu is er sinds kort voorzichtig mailcontact met J. en dat is best vreemd. Ik voel me op dit moment niet goed genoeg om hem te ontvangen, dus mailen we wat en vertellen elkaar een beetje over ons leven tot nu toe. Dat vind ik heftig. Ik vind het altijd weer moeilijk om mensen te vertellen hoe het ervoor staat met mij. Ik vertel liever een ander, leuker, verhaal over mezelf. Ik ben niet de beste versie van mezelf geworden die ik toen voor ogen had (niemand natuurlijk, dat besef ik me). Al die gesprekken over later die we toen samen voerden, daar kwam toch een heel ander gewenst leven uit tevoorschijn. Dat is confronterend.

Zo heb ik sinds dit contact ook heel wat flashbacks, van die eerste periode op kamers, van hoe ik toen was en hoe ik nu ben en hoe het in het leven soms zo raar kan lopen. Maar toch, het is wel mijn leven en ik besef me ook dat ik niet wil ruilen. Omdat de versie die ik weliswaar niet bestelde maar wel kreeg, het best goed doet mits ik me houd aan de gebruiksaanwijzing van mee zwemmen met de stroom. Ook ben ik nieuwsgierig naar hoe het verder gaat, met mij in dit leven en met hoe ik daarmee omga.


maandag 26 september 2016

Wat kou kan doen: Cool Challenge

Vorig jaar las ik een oproep op internet voor de Cool Challenge. Een arts van het AMC zocht deelnemers die bereid waren om langere tijd koud af te douchen. Het onderzoek was een poging om de mogelijke positieve effecten van koud afdouchen wetenschappelijk te onderbouwen. Al jaren zijn er mensen die beweren dat koud afdouchen zorgt voor een betere immuniteit, goed voor je hart is en zorgt voor meer vitaliteit. Mensen die dit doen zouden minder vaak ziek zijn en over meer energie beschikken. Om te achterhalen of dit nu allemaal wel waar is werd door het AMC een onderzoek tussen januari en maart 2016 uitgevoerd dat in totaal 90 dagen in beslag nam.

Wat werd er precies onderzocht? 'The primary outcome was illness days and related sickness absence from work. Secondary outcomes were quality of life, work productivity, anxiety, thermal sensation and adverse reactions' (bron:

The Effect of Cold Showering on Health and Work: A Randomized Controlled Trial).


De deelnemers werden verdeeld in vier groepen:
  • 30 seconden afdouchen, 
  • 60 seconden afdoucen  
  • 90 seconden afdouchen
  • gewoon warm douchen. 
Natuurlijk meldde ik me aan. Ik was alleen te laat, ze hadden de benodigde 3018 deelnemers al gevonden en waren niet op zoek naar de 3019ste deelnemer. Maar wie belet mij om koud af te douchen? Dus deed ik gewoon mee.

Natuurlijk zijn er mensen die positieve effecten van koud afdouchen afdoen als een broodje aapverhaal. Of als een placebo-effect: omdat je weet dat je het doet en je vermoedt dat het goed is, ervaar je mogelijk een positief effect. Ik ben daar niet zo gevoelig voor en stort me sinds ik ME heb al 8 jaar lang op elk idee dat voorbij komt wapperen waarvan ik ook maar even vermoed dat het bijdraagt tot een betere gezondheid. En wat niet werkt, werkt niet. Voor mij. Zeker 80 % van de dingen die ik heb uitgeprobeerd hebben geen tot weinig of geen langdurig effect. Dat was meestal het geval bij behandelingen/methodes die ik passief onderging: zoals supplementen slikken, in me laten prikken door een acupuncturist, darmspoelingen. Ik kan heel enthousiast en vol goede moed iets proberen maar als het niet werkt, laat ik het ook weer los.

Wat meestal wél blijvend effect heeft bij mij zijn leefstijlaanpassingen. Ik ben meer op mijn voeding gaan letten en vermijd gluten en lactose, waar ik niet tegen kan. Door de regelmatige meditaties kan ik iets beter met stress omgaan en met mijn ziekzijn in het algemeen. Ik leerde nee te zeggen en mijn grenzen beter te bewaken. Ik heb een vast dagritme waarbij het accent op ontspanning ligt. Ik rust alle dagen op een vast tijdstip, ook als ik me niet erg moe voel. En de laatste loot aan de stam: ik leer meer los te laten. Het hoeft allemaal niet zo perfect. Goed genoeg is meer dan genoeg.

Koud afdouchen doet mij denken aan een saunabezoek. Daar kikker ik ook van op, gewoon door het verschil tussen warmte en kou. En natuurlijk kende ik de verhalen van Wim Hoff en Koen de Jong die koud afdouchen al jaren promoten. Dus stond ik vanaf januari 2016 een tijd lang tegelijkertijd met de 3018 deelnemers onder de koude douche, als niet geregistreerde 3019ste deelnemer.

Wat vond ik ervan? Ik vond vooral het effect erna heerlijk. Van koud afdouchen word je heerlijk warm en je kikkert er enorm van op. Echt. Het nadeel wat ik echter heb ervaren was dat ik een watje ben. Ik zag zo tegen het koud afdouchen zelf op dat ik heeeeeeel lang onder de warme straal moed stond te verzamelen. Dat het onderzoek in de koudste tijd van het jaar werd gedaan, werkte niet echt mee voor mijn deelname en ik stopte met koud afdouchen.

Toch miste ik het gevoel erna wel en het bleef wat in mijn achterhoofd aanwezig. Uiteindelijk ben ik vorige maand weer begonnen met koud afdouchen. De temperatuur was natuurlijk veel prettiger dan in januari en zo ook de temperatuur van het koude water. Wat er nu uit de kraan komt is niet ijskoud. Ik ging dus voor een voorzichtig en geleidelijk aan wennen.

En dat werkt voor mij. Inmiddels doe ik dit bijna 6 weken. Ik vind het echt lekker en het helpt mij in de ochtend om daadwerkelijk wakker te worden. Ik merk nog niets aan mijn energieniveau anders dan dat ik meteen erna wat opkikker. Maar mijn huid voelt wel beduidend anders sinds ik koud afdouche. Zachter. Echt vreemd.

Een paar dagen geleden kreeg ik een mail met de resultaten van het AMC onderzoek. Ik bleek niet de enige te zijn die was afgehaakt, maar liefst 21% van de deelnemers is voortijdig gestopt. Maar 79 % ging door en het resultaat is heel interessant:
  • 29% minder ziekteverzuim
  • Het maakt niet uit of je 30, 60 of 90 seconden koud doucht
  • Meer dan 90% neemt zich voor koud te blijven douchen
  • Meer dan 60% doucht ook 3 maanden na de start van het onderzoek nog koud af
  • Deelnemers melden een hoger energielevel

Dat klinkt veelbelovend. Als ik 29 % kans heb om te winnen in een loterij, dan doe ik absoluut mee. Ik douche gewoon lekker koud af en inmiddels doet kind met mij mee. Niet omdat ik het hem heb verteld maar omdat hij vaak na mij doucht en merkte dat de knop van de douche op standje koud stond. Hij begon dus eigenlijk per ongeluk met koud douchen en vond dit tot zijn stomme verbazing zo lekker dat er soms geen helemaal geen warmte meer aan te pas komt.

Van de 79% die het volhield tot het eind, is maar liefst 64% doorgegaan met koud afdouchen. Omdat het inmiddels een routine is geworden en blijkbaar de voordelen groter zijn dan de nadelen. Ik ga ook door. Omdat ik het prettig vind en nu ook wil ervaren of over een langere periode koud afdouchen ook iets doet voor mijn gezondheid. Want elke millimeter gezondheidswinst betekent een enorm verschil voor mij!

Meer lezen over het onderzoek: 

Wil je ook meedoen met de nieuwe Cool Challenge, hier lees je meer: Cool Challenge 2017.

vrijdag 23 september 2016

Wat blabla over koopkracht

Na Prinsjesdag konden we op veel plekken lezen over de beoogde koopkrachtvergroting van zo'n beetje iedereen in het land. Ik geloof dat we er allemaal iets op vooruit gaan behalve als je bijna bejaard bent en recent met vervroegd pensioen bent gegaan, zoiets.

Je kunt ook op diverse sites uitrekenen wat de plannen betekenen in jouw situatie. Omdat onze situatie van één inkomen uit werk en één inkomen uit een wia-uitkering nooit in de rekenmodules voorkomt, blijft dat voor ons nog even een verrassing.

Veel mensen gaan er iets op vooruit. De koopkracht gaat volgend jaar iets stijgen door verschillende maatregelen. Zorg- en huurtoeslagen voor mensen met een lager inkomen gaan iets omhoog, zo ook het kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag. Volgens het Nibud gaan sommigen er €40 per maand op vooruit. Hoewel het absoluut niet niks is (zo'n bedrag is voor mij al voldoende om van verzekeraar te wisselen), zijn dit op zich bedragen die je zelf heel snel kunt 'verdienen' door wat slimmer met je geld om te gaan in de ruimte die er is.

Het boeit me ook niet heel erg. Natuurlijk zeg ik dit vanuit een luxe positie met onze mooie inkomens. Als je niets hebt, valt er weinig te besparen maar ik ben eerlijk gezegd nog nooit iemand tegen gekomen die nergens meer bespaarruimte heeft. Meestal omdat iedereen (ik ook) blinde vlekken heeft en toch geld laat weglekken.

Ik vraag me af of iemand ooit wel eens meet of het echt klopt, die beloftes van een koopkrachtverhoging. Is er serieus iemand die achteraf gaat kijken, 'dit werd er beloofd en dit had ik te besteden, en de inflatie is zoveel, klopt de belofte met de werkelijkheid?' Zelf denk ik dat de belofte van een koopkrachtstijging vooral een psychologisch effect heeft. En moet je dus uitkijken dat je het geld niet al uitgeeft voordat je het hebt of dat je het niet dubbel uitgeeft. Wie kent niet de situatie dat je weet dat er een meevaller van € 100 aankomt en dat je dat bedrag soms wel drie keer al hebt uitgegeven 'omdat we nu net wat ruimer zitten'. Jullie als verstokte consuminderaars overkomt dat natuurlijk nooit maar ik als kneusje van de klas ben daar heel bekend mee ;-).

Koopkracht is een relatief begrip. In de kranten wordt het altijd gebruikt om aan te geven dat de koopkrachtstijging een hopelijk positief effect heeft op de economie. Mensen gebruiken de stijging in het ideale geval om goederen en diensten te kopen. Mensen hebben meer te besteden. Op papier. Want aan de andere kant is er in de afgelopen jaren zó veel bezuinigd dat mensen meer zelf moeten betalen. Wat ze linksom meer te besteden hebben, geven ze rechtsom meer uit aan dingen waar ze niet onderuit kunnen. Denk aan medische kosten bij chronisch ziekten. er wordt beduidend minder dan voorheen vergoed.

Wij hebben het heel erg goed, vind ik dan toch. Onze situatie is enorm verbeterd door onze leefstijl aan te passen en onze hypotheek af te lossen met wat er overblijft. De koopkrachtstijging die daar het gevolg van is (door de dalende hypotheeklast), wordt weer gebruikt om nog meer af te lossen. Ik ben gelukkig niet afhankelijk van die € 20 of € 30 die ons nu wordt voorgehouden. Koopkracht is wat mij betreft vooral een spier die je traint om kopen te weerstaan zodat je voorbereid bent op dat wat echt nodig is. Zeg ik vanuit een riante positie met een dak boven mijn hoofd en zonder grote geldzorgen.

Het blijft verwonderlijk hoe we met geld en toeslagen omgaan in dit land. We worden aan alle kanten uitgemolken en uitgeknepen maar ik krijg wel weer deze maand de UWV-bonus voor medische kosten zomaar op mijn rekening gestort. Zonder dat iemand mij vraagt welke medische kosten ik heb gemaakt, óf ik überhaupt kosten heb gemaakt en of ik die kan dragen. Laten wel wel wezen, ik ben blij met dit bedrag van €212 ook al dekt het bij lange na niet de kosten die ik maak. Maar heb ik het echt nodig? Nee, eigenlijk niet. Ik ben uitstekend in staat om daarvoor geld opzij te zetten.

Het blijft me verbazen dat enerzijds van alles aan papierzooi moet worden ingevuld om toeslagen te krijgen en anderzijds nog steeds met geld wordt gestrooid. Het is vreemd dat mijn moeder een nieuw medicijn krijgt voorgeschreven van de huisarts voor een aandoening waarvan ze niet wist dat ze het had en dat ze van de apotheek meteen maar voor drie maanden meekreeg. Na drie keer slikken en nog eens bellen bleek dat ze het toch niet nodig had en de medicijnen werden weer ingeleverd bij de apotheek. Die ze vervolgens doet verdwijnen in de grote medicijnenvernietiger want aan medicijnenrecycling doen we niet.

Ja, wat wil ik eigenlijk zeggen? Nou niet veel, behalve dat we het helemaal niet zo slecht hebben in dit land en dat ze van mij de gouden koets mogen omsmelten en de opbrengst verdelen onder mensen die het echt nodig hebben. Hoeft die belachelijke opknapbeurt van 1,2 miljoen euro ook niet door te gaan. Want dat geld kan beter besteed worden. Vind ik. Dus.

donderdag 22 september 2016

Plan van aanpak: zelfzorg en eerlijkheid

Wie mij een beetje kent weet dat ik niet snel bij de pakken neerzit. Dus nu ik me slechter voel, grijp ik mezelf bij de kladden en hijs me weer omhoog. Niet dat ik me dan maar meteen weer goed voel, dat heeft veel tijd nodig. Maar ik weet inmiddels dat de weg terug vooral geplaveid is met dingen waar ik blij van word. Eergisteren schreef ik wat mij helpt als ik een najaarsdepressie heb. Dat is vooral vasthouden aan een vast ritme, een daglichtlamp, alle dagen even buiten komen en vitamine D. Maar er is meer wat ik kan doen en ook dat valt onder het kopje zelfzorg.

Hoewel ik geneigd ben slechter voor mezelf te zorgen als ik down ben, doe ik dat niet meer snel. Vroeger trok ik de dekens over mijn kop, nam ik de telefoon niet op en verdoofde mezelf met slecht eten. Alles om maar niet te voelen. Tegenwoordig los ik het anders op. Ik zal eerlijk zeggen dat ik ontwijkende bewegingen maak om maar niet de buren tegen te komen in de steeg want een praatje over ramen lappen trek ik echt niet als ik een bui heb. Maar verder houd ik wel contact, weliswaar wat aangepast, met de mensen in mijn omgeving.

Uitspreken wat er gebeurt in mijn hoofd lucht op. Dan is het maar uit mijn mond en blijft het niet in mij woekeren. Ook is het fijn dat ik door het uitspreken van emoties, zelf hoor hoe melodramatisch ik bezig ben en dat relativeert zeker.

Zelfzorg begint bij mij vooral met weten waar ik behoefte aan heb, ook nu. Ik ben meer op mezelf maar vind het wel fijn om samen met kind naar iets op Netflix te kijken. Lezen gaat moeizaam maar sommige thrillers trek ik wel, dus die zet ik lekker op mijn e-reader. In de namiddag vind ik het fijn om kaarsjes en waxinelichtjes aan te steken dus heb ik alles wat ik voor de zomer had opgeborgen weer tevoorschijn gehaald. Ik trek bijna niemand maar wel vriendin I dus die komt vandaag even langs om een bakkie te doen. Mijn vriezer is gevuld dus ook als ik wel trek heb maar geen puf, kan ik lekker eten. En last but not least, ik gun mezelf wat meer. Ik weet wel dat wij consuminderaars allemaal hebben afgeleerd om geld uit te geven om ons beter te voelen. Maar toch knapte ik mentaal enorm op door een kattenpoef voor kat Gerrie te bestellen. Gewoon, omdat ik daar zin in had. En kocht ik glutenvrije pitabroodjes. Zomaar, omdat ik die ontdekte in de winkel en ik controleerde niet eens of er suiker inzat, Glutenvrij check! Lactosevrij check! inpakken en mee nemen! ;-).

Een combinatie van net iets meer en fijner voor mezelf zorgen en niet meer wegdrukken wat ik niet fijn vind is mijn plan van aanpak om de komende tijd door te komen. Want juist dat - wegdrukken wat je niet wilt - zorgt ervoor dat het met meer kracht uiteindelijk toch omhoog knalt, met meer hevigheid dan fijn is. 'What you resist, persists' leerde ik van een wijs man. Mee zwemmen met de stroom met wat hulpmiddelen hier en daar is echt veel fijner.


woensdag 21 september 2016

Vriezerkoken

Omdat ik regelmatig een greep in mijn vriezer doe, was het hoog tijd dat ik er ook weer iets in stopte. Soms doe ik dat door een dubbele portie te maken als ik toch kook. En soms ga ik er speciaal de keuken voor in en maak ik eten voor 4 tot 5 keer tegelijk klaar. Dat hoeft niet noodzakelijkerwijs meer tijd in beslag te nemen dan één maaltijd te koken. Mits je een beetje slim combineert en huisgenoten aan het snijden zet.




Bij de supermarkt was er toevallig vrij veel in de aanbieding en ik kocht royaal in. Sperziebonen, paprika, broccoli, wortelen. Na het snijden en schoonmaken flikkerde ik alles in verschillende combinaties in bakken:

  • een sperziebonen/broccoli/wortelbak voor twee verschillende curry's
  • een wortelbak voor een kerrie-wortelsoep
  • een sperziebonen/wortel/paprikabak voor twee keer pasta eten.

En toen ging ik uien snijden, knoflook pellen,  de broccoli,  sperziebonen en een deel van de wortelen blancheren. Kokosmelk klaarzetten en hop drie pannen tegelijk op het vuur. Ik begon met de curry's en de pastasaus. Kruiderij erbij en even 5 minuten laten pruttelen. Klaar.

Dan alles van het vuur, op zoek naar nog een pan voor de soep, het restant van de wortelen opzetten met ui, knoflook, kerrie, kokosmelk en kippenbouillon. Limoenblaadje erbij, vers pepertje, kwartiertje laten koken en dan even de staafmixer erop. Nog wat verse koreander erdoor en klaar.

In de tijd dat de groenten werden geblancheerd, gooide ik de ingrediënten voor een amandeltaart met koekkruiden en appel in een kom, flikkerde daar een restantje kokosmelk bij met een ei en wat bakpoeder en schoof dat in de oven.

Een uurtje werk leverde zo voorraad op voor 6 keer eten én een taart. In geval van geen energie/geen tijd/ of plotseling andere plannen, kan ik alles zó uit de vriezer plukken. De maaltijden zijn zo gemaakt dat ik er alleen nog wat rijst of pasta bij hoef te koken. Dat lukt meestal nog wel, ook als er weinig energie is. Mocht ik meer zin hebben, kan ik altijd de maaltijd nog opleuken met wat kip of gehakt. Ook daar ligt zat van in de vriezer. Als ik bijvoorbeeld kippenpoten klaar maak, maak ik altijd wat extra en dat gaat dan de vriezer in. Kan ik dan weer gebruiken voor bijvoorbeeld in de soep, of door een salade of pastasaus. Of ik gebruik de ballen van Oma, zij is zo lief om eens in de zoveel tijd ballen gehakt te leveren.

Naast kant en klare gerechten heb ik ook zakken met gesneden rauwe groenten in de vriezer. Ook gekocht in de aanbieding en meteen schoongemaakt en gesneden. Klaar om na ontdooien in een kaal soepje te doen. Of te roerbakken. Of in een omelet/wrap te stoppen voor bij de lunch.


Als ik me niet goed voel of het drukker heb dan eigenlijk prettig is, is goed eten vaak het eerste wat er bij inschiet. Op deze manier lukt het me om toch goed en lekker eten op tafel te zetten.

Doe jij veel aan vriezerkoken?

dinsdag 20 september 2016

Vallende blaadjes en het gemoed

De herfst is eigenlijk mijn favoriete jaargetijde. De geuren, het mooie licht buiten, de kleuren van de bomen, het eten. Deze tijd nodigt uit tot veel genieten, vind ik dan toch. Althans, dat was altijd zo alleen lukt dat niet meer zo goed sinds ik ME heb. Vroeger had ik nooit last van een najaarsdepressie maar wel sinds ik niet meer veel buiten kan zijn. De terugslag of liever gezegd verlengde hersteltijd waar ik gisteren over schreef, wordt zeker beïnvloed door de intredende herfst.

Dit jaar werd ik wel wat op het verkeerde been gezet, want het weer deed natuurlijk denken aan hoogzomer. Maar het is echt herfst, gezien de kleuren buiten en de dagen die toch korter worden. Ook al is het mooi weer, het lichaam en de natuur bereiden zich toch voor op de herfst en winter.

Voor wie niet bekend is met een herfstdepressie, wat is dat eigenlijk? Sommige mensen krijgen met het vallen van de blaadjes in de herfst last van klachten. Die kunnen emotioneel van aard zijn maar ook fysiek. Je kunt je lusteloos voelen, meer moe/uitgeput, moeite met opstaan maar je ook zomaar down voelen, meer last hebben van onzekerheid dan normaal of een slechtere concentratie, slechter slapen,  een verhoogde behoefte aan eten en een algeheel gevoel van niet opgewassen zijn tegen de dingen van de dag. De oorzaak ligt in het veranderen van je bioritme in het najaar onder meer door een tekort aan daglicht. De dagen zijn korter, we zitten meer binnen en de verlichting in ons huis of op kantoor is niet te vergelijken met natuurlijk daglicht. De prikkels van daglicht worden door ons lichaam gebruikt voor het regelen van allerlei functies. Ons energieniveau, gemoedstoestand, vermogen tot concentreren lopen helaas niet altijd synchroon met onze omgeving die vooral in de winter veel minder daglicht bevat.

Krijgt iedereen die weinig buiten kan zijn in de herfst een najaarsdepressie? Nee, de één is gevoeliger dan de ander. En ik denk dat een erfelijke aanleg zeker meespeelt of bepaalde karaktertrekken.

Omdat ik altijd moe ben, is het voor mij soms niet snel te achterhalen wat er aan de hand is. Maar ik ben in deze tijd van het jaar wel behoorlijk zwaarmoedig, de tranen zitten wat hoger, ik heb een verhoogde koolhydraatbehoefte en grote moeite met lezen of überhaupt met ergens mijn concentratie op te richten. Dus inmiddels weet ik wel wat ik kan verwachten.

Je kunt een herfstdip hebben, die waait meestal over na een paar weken. Als je sombere stemming langer dan twee weken duurt, kan het een herfstdepressie zijn. Een herfstdepressie is seizoensgebonden en is dus niet te verwarren met een 'gewone' depressie, die toe kan slaan ongeacht seizoen of omstandigheden.

Dat ik na een paar jaar inmiddels weet wat het is en de symptomen herken, scheelt al enorm. Ik kan hierdoor toch beter bepaalde emoties relativeren en tegen mezelf zeggen dat ik nu weliswaar heel sterk de enorme zinloosheid van alles ervaar en me daardoor zo down voel, maar dat dit tijdelijk is en ook weer overgaat. Ik ben van nature nogal van 'waarheen leidt de weg', ben graag bezig met zingeving en kan in deze tijd van het jaar nog zwaarder op de hand zijn.

Een herfstdepressie kan maanden kan duren maar gelukkig zijn er tactieken om de effecten te verzachten. Wat mij mij helpt is:
  • Vasthouden aan een vast ritme. Toch uit bed komen ook al wil ik het niet. Ik heb sinds twee jaar een daglichtwekker die me hierbij helpt.
  • Alle dagen even naar buiten gaan. Het daglicht voor tien uur in de ochtend - ook in het najaar en winter als alles zo donker lijkt - is het beste daglicht om melatonine aan te maken is me ooit eens verteld. En dat zorgt er weer voor dat je beter slaapt. Bovendien maak je door het buiten zijn zelf vitamine D aan al is het misschien niet genoeg.
  • Vitamine D slikken van begin augustus tot eind april. Je lichaam maakt dit in deze periode minder snel zelf aan en je loopt snel een tekort op en hierdoor kun je je ook meer vermoeid voelen.
  • Een daglichtlamp. Zes jaar geleden volgde ik een door de huisarts voorgeschreven lichttherapie van twee weken in het ziekenhuis en dat was teveel van het goede. Mijn snel overprikkelde ME-brein kon de felheid van die lampen niet aan. Mijn humeur werd weliswaar beter maar ik hield er wel een winter lang migraine aan over. Het jaar erop liet ik die lichttherapie dus maar voor wat het was en schafte ik een daglichtlamp aan. Het licht van deze lampen is veel zachter. Je moet er weliswaar dan wel veel vaker achter zitten (alle dagen in het najaar en de winter) maar het effect is net zo goed en van deze lampen krijg ik geen migraine. Wel moet je het voorzichtig opbouwen dus niet meteen standje 5.

oude lamp en nieuwe lamp
De daglichtlamp die ik altijd gebruikte is vrij klein, het is eigenlijk een reismodel. Dat betekent dat je er dus echt vrij dicht op moet zitten om in de juiste hoek uit te komen. Na 5 jaar begon dat wat te irriteren en zette ik me over mijn krentenkakkerige gedrag heen en kocht een andere daglichtlamp, eentje die veel groter is. Ik heb natuurlijk wel eerst gegoogeld voor de beste prijs en zo vond ik er een die oorspronkelijk € 219 is maar die ik in een aanbieding voor € 149 vond.

De lamp kwam gisteren binnen. Uit ervaring weet ik dat het meestal een week of 2 duurt voordat ik het effect begin te merken. Ik somber dus nog heel even door ;-).

Heb jij last van een herfstdepressie? Nog aanvullende tips?

ps: ik schrijf vanuit mijn eigen ervaring en wat voor mij werkt hoeft niet voor jou te werken. Ook kan jouw ervaring van een najaarsdepressie heel anders zijn.